Konflikt panewkowo-udowy (FAI) – skąd bierze się ból biodra w pachwinie?

Ból w okolicy pachwiny, nasilający się przy dłuższym siedzeniu w samochodzie, głębokim przysiadzie lub zakładaniu skarpetek – to klasyczny obraz, z jakim pacjenci zgłaszają się do gabinetu z podejrzeniem tzw. konfliktu panewkowo-udowego (FAI – Femoroacetabular Impingement).

Przez lata dominowało przekonanie, że nietypowy kształt szyjki kości udowej (tzw. typ CAM) lub pogłębiona panewka (typ Pincer) oznaczają natychmiastową konieczność artroskopii biodra. Rzetelne badania kliniczne pokazują jednak, że sama budowa anatomiczna to tylko część prawdy.

Trzy filary diagnozy FAI (Zgoda z Warwick 2016)

Zgodnie z międzynarodowym konsensusem ekspertów (Warwick Agreement), o zespole FAI mówimy tylko wtedy, gdy występują jednocześnie trzy elementy:

1. Objawy pacjenta – ból w pachwinie (często opisywany jako „objaw litery C” – pacjent chwyta biodro dłonią między kciukiem a palcem wskazującym), uczucie sztywności lub blokowania.
2. Kliniczne testy prowokacyjne – dodatni test FADIR (zgięcie, przywiedzenie i rotacja wewnętrzna w stawie biodrowym odtwarzające znajomy ból).
3. Obraz radiologiczny – widoczne w RTG lub MRI cechy morfologii CAM lub Pincer.

Ważne: U bardzo wielu osób bez żadnego bólu w badaniach obrazowych widoczna jest asymetria szyjki kości udowej. Sam obraz CAM na RTG bez objawów nie jest chorobą i nie wymaga leczenia.

Operacja czy fizjoterapia? Badanie UK FASHIoN w The Lancet

W 2020 roku prestiżowe czasopismo medyczne The Lancet opublikowało wyniki dużego badania klinicznego UK FASHIoN, porównującego artroskopię biodra ze specjalistyczną, spersonalizowaną fizjoterapią (Personalised HIP physiotherapy).

Wnioski z badania:

• U większości pacjentów celowana fizjoterapia prowadzi do istotnej klinicznie poprawy funkcji i zniesienia bólu, bez ryzyka powikłań pooperacyjnych.
• Artroskopia powinna być rozważana dopiero w sytuacji, gdy minimum 3–6 miesięcy rzetelnie prowadzonego leczenia zachowawczego nie przynosi oczekiwanych rezultatów.

Na czym polega skuteczna fizjoterapia biodra?

1. Poprawa kontroli motorycznej miednicy i tułowia – nadmierne przodopochylenie miednicy mechanicznie zmniejsza przestrzeń dla szyjki kości udowej w panewce.
2. Wzmocnienie mięśni pośladkowych i rotatorów głębokich biodra – stabilna głowa kości udowej nie uderza w obrąbek panewki.
3. Modyfikacja obciążeń i pozycji – unikanie skrajnych zakresów zgięcia i rotacji wewnętrznej w ostrym okresie.
4. Terapia manualna torebki stawowej – poprawa gry stawowej w kierunku tylnym i dolnym.

Jeśli odczuwasz kłucie w pachwinie lub ból biodra – zapraszam na konsultację w Przasnyszu lub w Warszawie. Dokładne badanie funkcjonalne pozwoli ustalić, czy źródłem problemu jest FAI, czy mięśnie przywodzicieli lub odcinek lędźwiowy.